„Swiss Chalet” czyli „historia drewnem pisana”…

DSC_9218

Moje opowieści o Szwajcarii rozpocznę nietypowo, trochę ” z innej beczki” jak mówi powiedzenie…Rozpocznę mianowicie nie od opisu majestatycznych Alp, nie od bagietki zanurzonej w foundue, nie od czekolady uznawanej za najlepszą na świecie ale od drewna a raczej drewnianych domów…Będąc jeszcze dość młodym dziewczęciem, a właściwie zupełnie małą dziewczynką, uwielbiałam heblować kawałki drewna w starej szopie mojego dziadka. Dziadek cierpliwie dokręcał imadło i trzymał pieczę nad moim i mojej siostry bezpieczeństwem…Dawne to były czasy…Czasy gdzie nikt nie słyszał o „Health and Safety” a wszystko opierało się na zdrowym rozsądku…W mojej głowie utrwalił się obraz człowieka, który wiecznie coś dłubał, przycinał, rąbał i żartobliwie narzekał: – ” No i co ja mam z wami zrobić?!” kiedy prosiłyśmy go setny raz: -„Dziadku, proszę zbuduj nam namiot z patyków”…
Przez długi okres czasu naszym ulubionym miejscem zabaw był park nieopodal którego mieszkaliśmy.. Dziadek często zabierał nas tam aby podpatrywać bobry i szczury wodne z ukrycia…Nigdy nie zapomnę tego dreszczyku emocji, który towarzyszył pojawieniu się pierwszego z nich…Las i park – ówczesne playstation z najlepszą grą RPG…
Podobno nie narodził się jeszcze dobry stolarz, który miałby wszystkie palce…i coś w tym musi być bo ja akurat jestem córka stolarza ośmiopalczastego, którego całe życie kręci się wokół drewna i chcąc nie chcąc chyba odziedziczyłam w genach to „drzewolubstwo”…Zachwyca mnie ich zapach, faktura, kolory i to co z nich powstaje…Ogromnym sentymentem darzę zwłaszcza drewniane domy bo bije od nich niesamowite ciepło…Odnosimy wrażenie nieustającego obcowania z naturą bez wychodzenia z domu…Nasza osobista, prywatna „Matka Natura” …

DSC_9241
Lauterbrunnen

Szwajcaria jako kolebka stylu architektonicznego określanego „Swiss Chalet” podbiła moje serce od „pierwszego wejrzenia „…W Dolinie Lauterbrunnen każdy dom to dzieło sztuki rzemieślniczej, widać również że gloryfikuje się tutaj przywiązanie do tradycji…Nowe domy jeśli już powstają to na wzór i podobieństwo swoich starszych pobratymców…Zero architektonicznego koszmaru…

DSC_9243
Lauterbrunnen

Ale jak to się zaczęło??? Musimy zdać sobie sprawę, że jeszcze kilka stuleci temu Szwajcaria była bardzo biednym krajem (ciężko w to teraz uwierzyć…ehhh). Krajem, w którym na próżno było szukać żelaza i węgla, surowców tak pożądanych w XIX i XX wieku… Wykorzystywała więc surowiec, którego nie poskąpiła mu natura a mianowicie kamień i drzewo…Podam kilka faktów z historii rozwoju tego stylu.

” Pierwsze drewniane domy w stylu „Swiss Chalet” były wzorowane na ludowym budownictwie alpejskich górali, którzy wysoko na halach wypasali owce i krowy. Budownictwo ludowe tego regionu obejmowało chaty o różnej wielkości: od niewielkich szałasów pasterskich po domy chłopskie, które miały dwa warianty. Pierwszy miał funkcje tylko mieszkalną, jego plan był zbliżony do kwadratu. Drugi łączył funkcję mieszkalną i gospodarską i miał plan wydłużonego prostokąta, a wspólny dach przykrywał obie części. Domy były budowane z drewna, w konstrukcji zrębowej, przykryte niskim, dwuspadowym dachem okapowym o kącie nachylenia połaci 25-30% krytym dranicami, czyli deskami uzyskiwanymi w wyniku rozwarstwiania bali. Dach wspierały ozdobnie profilowane końce krokwi. Pod okapem, na całej szerokości frontowej ściany szczytowej oraz na obu ścianach bocznych rozciągał się balkon który zazwyczaj obejmował tylko część mieszkalną. Szczyty mogły być szalowane deskami, tworząc dodatkowy motyw dekoracyjny. Formy te były rozwijane i przetwarzane w architekturze miasteczek szwajcarskich już od końca XVI wieku (architekt niemiecko-szwajcarskiego pochodzenia Ernst Gladbach (1812-1896) jako pierwszy w sposób naukowy próbował przedstawić genezę i rozwój architektury szwajcarskiej. W swojej książce Der Schweizer Holzstyl (z 1882 r) najstarszy obiekt tego typu datuje na rok 1586) i aż do końca XIX pozostawały zasadniczą domeną budownictwa chłopskiego. Wraz z pojawieniem się ruchu turystycznego stanowiły inspirację dla wznoszenia budynków o nowych funkcjach: pensjonatów, hoteli, schronisk najpierw w Szwajcarii a później w całej Europie i na świecie”…

DSC_9245

W Europie Środkowej po raz pierwszy modę na formy alpejskiego budownictwa ludowego zrodziło osiedlenie się w roku 1837 liczącej ponad 400 osób kolonii tyrolskich imigrantów religijnych w Mysłakowicach u podnóża Karkonoszy. Tyrolczycy zbudowali tam 65 domów, podobnych do tych jakie opuścili w rodzinnym Zillerthal…” ⃰
W Dolinie Lauterbrunnen doskonałym miejscem do podziwiania tego typu architektury jest malownicza wioska Mȕrren położona na wysokości 1650 m n.p.m, nie dostępna dla zmotoryzowanych. Jedynym sposobem dostania się do wioski jest sieć kolejek linowych Luftseilbahn Stechelberg-Mürren-Schilthorn (LSMS) łączących Mȕrren ze Stechelberg i Grimmelwald leżących u podnóża doliny…Magicznie choć kosztownie ale o tym już we wpisie pt: „Wszyscy ostrzegali, że w Szwajcarii jest drogo ale co innego słyszeć a co innego wypić 100 ml cappucino za 40 zł ! O matko tu naprawdę jest drogo!!!

DSC_9397

DSC_9398

DSC_9401

⃰ fragmenty pochodzą z artykułu Józefa Tarnowskiego „Styl Alpejski w Środkowej Europie i Polska kontrakcja wobec niego – Styl Zakopiański” który polecam dla wielbicieli tematu

Muszę się przyznać, że nie było łatwo dotrzeć do materiałów na temat genezy powstania tego stylu w Szwajcarii i jego ekspansji. Praktycznie cała interesująca mnie literatura dostępna jest jedynie w języku niemieckim, którym niestety nie władam a angielskie opracowania (powinnam dodać amerykańskie w większości) traktują temat bardzo powierzchownie i najczęściej odnoszą się tylko do amerykańskiego podwórka…Jest jednak jedna pozycja warta zainteresowania a mianowicie ” The Swiss Chalet Book” napisana przez William S.B Dana, która to skupia się przede wszystkim na poszczególnych elementach architektonicznych i opisuje je z niezwykłą precyzją i drobiazgowością, ale to niestety juz inna bajka…

DSC_9407

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s